بررسی کاویتاسیون، ارتعاش، خوردگی و روش‌های کنترل

بررسی کاویتاسیون، ارتعاش، خوردگی و روش‌های کنترل

پمپ‌ها، به عنوان قلب سیستم‌های انتقال سیال، در معرض پدیده‌های مخربی قرار دارند که شناخت آن‌ها برای نگهداری و عیب‌یابی ضروری است.

۱. کاویتاسیون (Cavitation)

کاویتاسیون یکی از مخرب‌ترین پدیده‌ها در پمپ‌ها است. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که فشار در قسمت ورودی پمپ (نقطه مکش) به زیر فشار بخار سیال برسد. در این حالت، حباب‌های بخار در سیال تشکیل می‌شوند. این حباب‌ها به محض ورود به قسمت پرفشار پمپ (خروجی پروانه) به سرعت ترکیده و موج ضربه ایجاد می‌کنند.

• عوارض: ترکیدن این حباب‌ها باعث ایجاد صدای ترق‌ترق، لرزش شدید و فرسایش فیزیکی (Pitting) بر روی پروانه و بدنه پمپ می‌شود که در نهایت منجر به کاهش راندمان و خرابی کامل پمپ می‌گردد.

• روش کنترل: برای جلوگیری از کاویتاسیون، باید فشار ورودی پمپ را افزایش داد، دمای سیال را کاهش داد یا از پمپ‌هایی با هد مکش خالص مثبت (NPSH) بالاتر استفاده کرد.

۲. ارتعاش (Vibration)

هر پمپ در حین کار، مقداری لرزش طبیعی دارد، اما ارتعاشات بیش از حد می‌تواند نشانه یک مشکل جدی باشد.

• دلایل: ارتعاشات ممکن است به دلیل عدم تراز بودن (Misalignment) شفت پمپ و موتور، نقص در بلبرینگ‌ها یا پروانه، کاویتاسیون، یا شل بودن اتصالات باشد.

• عوارض: لرزش بالا باعث افزایش تنش بر روی بلبرینگ‌ها و شفت می‌شود و به مرور زمان به خرابی زودرس آن‌ها منجر می‌گردد.

• روش کنترل: با استفاده از دستگاه‌های پایش لرزش و انجام آنالیز ارتعاش، می‌توان منشأ مشکل را شناسایی و با اقداماتی مانند تراز کردن مجدد شفت‌ها یا تعویض بلبرینگ، آن را برطرف کرد.

۳. خوردگی (Corrosion)

خوردگی به تخریب فلز پمپ در اثر واکنش‌های شیمیایی با سیال یا محیط اطراف گفته می‌شود.

• دلایل: این پدیده به دلیل عواملی مانند pH نامناسب سیال، وجود مواد خورنده و دماهای بالا رخ می‌دهد.

• عوارض: خوردگی باعث کاهش ضخامت دیواره‌های پمپ، تضعیف ساختار و در نهایت نشت یا شکست پمپ می‌شود.

• روش کنترل: انتخاب جنس پمپ و قطعات داخلی آن (مانند پروانه و بدنه) بر اساس نوع سیال و شرایط عملیاتی، برای مقاومت در برابر خوردگی حیاتی است. برای مثال، برای سیالات اسیدی از فولاد ضدزنگ استفاده می‌شود.

در دوره آموزشی نحوه انتخاب شیرآلات و تجهیزات در مجتمع فنی نوین پارسیان، علاوه بر شیرآلات، به این نکات مهم در پمپ‌ها نیز پرداخته می‌شود تا با دانش کافی وارد بازار کار شوید.